W latach 50-tych ubieg\u0142ego wieku amerykanie byli zafascynowani wszystkim co szybko lata, zar\u00f3wno pionowo jak i poziomo. Oczywi\u015bcie chodzi tu o samoloty odrzutowe i rakiety, na kt\u00f3rych tworzenie i rozw\u00f3j \u0142o\u017cono astronomiczne ilo\u015bci dolar\u00f3w. Nale\u017cy tu wspomnie\u0107, \u017ce na rozw\u00f3j takiej technologii same pieni\u0105dze nie wystarcz\u0105, bo przecie\u017c potrzebny jest r\u00f3wnie\u017c potencja\u0142 intelektualny, czyli naukowcy. Warto zatrzyma\u0107 si\u0119 w tym punkcie i zrobi\u0107 ma\u0142\u0105 dygresj\u0119 sk\u0105d to w\u0142a\u015bnie w USA znale\u017ali si\u0119 tacy naukowcy i jak powsta\u0142a duma USA, czyli NASA. Wszystko dzi\u0119ki operacji Paperclip, podczas kt\u00f3rej ameryka\u0144skie s\u0142u\u017cby specjalne w ko\u0144cowym okresie i po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej przerzuca\u0142y do USA wszystkich czo\u0142owych niemieckich naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy niejednokrotnie nale\u017celi do NSDAP czy SS, czyli pisz\u0105c kr\u00f3tko \u2014 byli nazistami. Amerykanie doszli do wniosku, \u017ce daruj\u0105 im wszystkie grzechy i nie b\u0119d\u0105 ich kara\u0107 za tysi\u0105ce ofiar, kt\u00f3re gin\u0119\u0142y w fabrykach broni, je\u015bli tylko zgodz\u0105 si\u0119 dla nich pracowa\u0107. Deal by\u0142 zawarty, obie strony zosta\u0142y zadowolone. Amerykan\u00f3w najbardziej interesowali ludzie, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 aerodynamik\u0105, broni\u0105 rakietow\u0105 i pociskami V1 i V2. Jednym z czo\u0142owych naukowc\u00f3w by\u0142 niejaki Wernher von Braun, kt\u00f3ry zosta\u0142 w 1958 r. wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem NASA. Warto doda\u0107, \u017ce ten jegomo\u015b\u0107 urodzi\u0142 si\u0119 w Polsce, w miejscowo\u015bci Wyrzysk (pomi\u0119dzy Pi\u0142\u0105 a Bydgoszcz\u0105). <\/p>\n\n\n\n
Wracaj\u0105c do tematu… w latach 50-tych w USA obsesja na punkcie designu maszyn lataj\u0105cych przenikn\u0119\u0142a do produkcji urz\u0105dze\u0144 niezwi\u0105zanych z lotnictwem w tym do motoryzacji. W drugiej po\u0142owie lat 50-tych projektanci od Cadillac’a (koncern General Motors), kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym by\u0142 Harley Earl nakre\u015blili koncepcyjny model Cyclone. Projekt zmaterializowa\u0142 si\u0119 w 1959 r. i istnieje do dzi\u015b. Patrz\u0105c na niego odnosi si\u0119 wra\u017canie, \u017ce projektanci napatrzyli si\u0119 zbyt d\u0142ugo na my\u015bliwiec F-86 Sabre i rakiety z Programu Merkury. Nadwozie auta to dwa kad\u0142uby odrzutowca po\u0142\u0105czone ze sob\u0105, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi wstawiono szklany dach, a raczej szklan\u0105 ba\u0144k\u0119. Podczas upa\u0142\u00f3w robi\u0142o si\u0119 naprawd\u0119 gor\u0105co, wi\u0119c auto wyposa\u017cone zosta\u0142o w bardzo wydajn\u0105 klimatyzacj\u0119. Po schowaniu ba\u0144ki do baga\u017cnika, co mia\u0142o odbywa\u0107 si\u0119 elektrycznie, mogli\u015bmy cieszy\u0107 si\u0119 kabrioletem. Ciekawe s\u0105 te\u017c drzwi \u2013 odsuwane na bok do ty\u0142u w zamy\u015ble uruchamiane elektrycznie za pomoc\u0105 przycisku. Nale\u017cy tu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce chc\u0105c otworzy\u0107 drzwi, ba\u0144ka-dach musi zosta\u0107 uchylona do g\u00f3ry. Co zrobi\u0107, je\u017celi siedzimy w \u015brodku i chcemy zamieni\u0107 kilka s\u0142\u00f3w z kim\u015b stoj\u0105cym na zewn\u0105trz? Mo\u017cna uchyli\u0107 ba\u0144k\u0119 lub… pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 systemem mikrofon\u00f3w i g\u0142o\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3ry u\u0142atwi komunikacj\u0119 bez uchylania dachu-ba\u0144ki. Gdy chcemy pobra\u0107 bilecik parkingowy, to bardzo pomocny b\u0119dzie prostok\u0105tny lufcik w drzwiach, kt\u00f3ry po otwarciu daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wystawienia r\u0119ki na zewn\u0105trz. Z przodu te\u017c jest do\u015b\u0107 ciekawie, a to z powodu dw\u00f3ch niestandardowych rozwi\u0105za\u0144. Pierwszym z nich s\u0105 czarne spiczaste dzioby na przednich b\u0142otnikach, kt\u00f3re kry\u0142y radarowy system naprowadzania. Mia\u0142 on wchodzi\u0107 w interakcje z przysz\u0142ymi \u201einteligentnymi drogami\u201d, mierzy\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy Cyclonem a samochodem z przodu i wylicza\u0107 drog\u0119 hamowania przy aktualnej pr\u0119dko\u015bci. Niestety owych radar\u00f3w w tamtym czasie nie przetestowano i trzeba by\u0142o czeka\u0107 do czas\u00f3w obecnych, aby geniusze z Google ruszyli z tematem do przodu. Drugiem ciekawym elementem z przodu auta s\u0105 \u015bwiat\u0142a. Po wci\u015bni\u0119ciu przycisku Lights rozpoczyna si\u0119 prawdziwy spektakl. Lampy sprytnie schowane pod mask\u0105 musz\u0105 przekr\u0119ci\u0107 si\u0119 o 180 stopni, by skierowa\u0107 si\u0119 w stron\u0119 drogi. Uff… dobrze, \u017ce to tylko reflektory, a nie dzia\u0142a laserowe. Niestety na masce pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 klapki z napisem \u201eRocket fuel only\u201d a gdzie\u015b mi\u0119dzy kolanami zawleczki \u201ePull to eject\u201d. A\u017c tak rewolucyjnie to nie jest. Pod mask\u0105 kryje si\u0119 klasyczna jednostka nap\u0119dowa z ga\u017anikiem, czyli V8 o pojemno\u015bci 6,4 litra z moc\u0105 325 koni, zespolona z trzystopniowym automatem. Projektanci doszli do wniosku, \u017ce klasyczny silnik ni jak ma si\u0119 do ca\u0142o\u015bci i co\u015b trzeba udziwni\u0107. Nie utrzymali fantazji na wodzy i popu\u015bcili… wstawili nietypowe kolektory wydechowe i t\u0142umiki, kt\u00f3re pozwala\u0142y rurom wydechowym wychodzi\u0107 przed przednimi oponami zamiast w d\u00f3\u0142 ramy do ty\u0142u. Tak, uk\u0142ad wydechowy jest z przodu. Gdyby James Bond by\u0142 Amerykaninem, to w pierwszych filmach z pocz\u0105tku lat 60-tych na pewno je\u017adzi\u0142by takim samochodem. Q zaj\u0105\u0142by si\u0119 tylko w\u0142o\u017ceniem ma\u0142ej wyrzutni rakiet i car detailing’iem.<\/p>\n\n\n\n
Cyclon pojawia\u0142 si\u0119 publicznie po raz pierwszy na Daytona 500 w 1959 r. i mia\u0142 by\u0107 po\u017cegnalnym projektem \u201esamochodu marze\u0144\u201d Harley’a Earl’a, kt\u00f3ry w 1958 r. wybiera\u0142 si\u0119 na emerytur\u0119. Z jednej strony Cadillac Cyclone by\u0142 w pe\u0142ni je\u017cd\u017c\u0105cym prototypem, ale z drugiej by\u0142 pe\u0142en rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re nie zosta\u0142y do ko\u0144ca przetestowane i prawdopodobnie nie dzia\u0142a\u0142y zgodnie z przewidywaniami. Trudno by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 stuprocentowe wykonanie za\u0142o\u017ce\u0144 z powodu ogranicze\u0144 technologicznych, kt\u00f3re panowa\u0142y w tamtym okresie. Najwa\u017cniejsze s\u0105 przewidywania Harley’a Earl’a, kt\u00f3re dopiero po 60 latach zaczynaj\u0105 by\u0107 urzeczywistniane. Za to nale\u017c\u0105 im si\u0119 wielkie s\u0142owa uznania. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W latach 50-tych ubieg\u0142ego wieku amerykanie byli zafascynowani wszystkim co szybko lata, zar\u00f3wno pionowo jak i poziomo. Oczywi\u015bcie chodzi tu o samoloty odrzutowe i rakiety, na kt\u00f3rych tworzenie i rozw\u00f3j \u0142o\u017cono astronomiczne ilo\u015bci dolar\u00f3w. Nale\u017cy tu wspomnie\u0107, \u017ce na rozw\u00f3j takiej technologii same pieni\u0105dze nie wystarcz\u0105, bo przecie\u017c potrzebny jest r\u00f3wnie\u017c potencja\u0142 intelektualny, czyli naukowcy. Warto zatrzyma\u0107 si\u0119 w tym punkcie … <\/p>\n